قالببندی یکی از مهمترین مراحل اجرای سازههای بتنی است که نقش تعیینکنندهای در کیفیت، ابعاد و شکل نهایی بتن دارد. در فهرست بها ۱۴۰۵ قالببندی غیر فولادی، ردیفهایی برای اجرای قالب با مصالحی غیر از فولاد مانند چوب، تخته چندلایی، پلیوود و سایر قالبهای موقت پیشبینی شده است.
آشنایی با این فصل برای پیمانکاران، مترورها، مهندسان دفتر فنی و مشاوران ضروری است؛ زیرا هزینه قالببندی بخش قابل توجهی از هزینه اجرای سازههای بتنی را تشکیل میدهد.
قالببندی غیر فولادی چیست؟
قالببندی غیر فولادی به مجموعه عملیات تهیه، نصب، مهاربندی، باز کردن و جمعآوری قالبهایی گفته میشود که از جنس فولاد نیستند و برای شکلدهی بتن تا زمان گیرش و کسب مقاومت کافی مورد استفاده قرار میگیرند.
این نوع قالبها بیشتر در پروژههای ساختمانی، مسکونی و پروژههای با حجم متوسط کاربرد دارند.
انواع قالببندی غیر فولادی
۱. قالب چوبی
یکی از قدیمیترین روشهای قالببندی که هنوز در بسیاری از پروژهها مورد استفاده قرار میگیرد.
مزایا
- هزینه اولیه پایین
- ساخت آسان
- مناسب پروژههای کوچک
معایب
- عمر مفید کم
- جذب رطوبت
- دقت کمتر نسبت به قالبهای مدرن
۲. قالب پلیوود
پلیوود یا تخته چندلایی یکی از رایجترین مصالح قالببندی غیر فولادی است.
ویژگیها
- سطح بتن صافتر
- قابلیت استفاده مجدد
- وزن کمتر
- سرعت اجرای بالا
۳. قالب پلاستیکی
این قالبها در سالهای اخیر به دلیل وزن کم و سهولت حمل مورد توجه قرار گرفتهاند.
مزایا
- مقاومت در برابر رطوبت
- قابلیت شستشو
- طول عمر مناسب
مهمترین ردیفهای قالببندی غیر فولادی در فهرست بها ۱۴۰۵
قالببندی پیها
برای اجرای فونداسیونهای منفرد، نواری و گسترده استفاده میشود.
قالببندی ستونها
شامل نصب و اجرای قالب برای ستونهای بتنی با مقاطع مختلف است.
قالببندی تیرها
برای حفظ شکل و ابعاد تیرهای بتنی در زمان بتنریزی کاربرد دارد.
قالببندی دیوارهای بتنی
در دیوارهای حائل، مخازن و سازههای بتنی مورد استفاده قرار میگیرد.
قالببندی سقفها
شامل قالببندی تیرچه، دال و سایر اجزای افقی سازه است.
واحد اندازهگیری قالببندی در فهرست بها
در اغلب ردیفهای قالببندی، واحد اندازهگیری مترمربع (m²) سطح تماس قالب با بتن است.
این متراژ شامل سطحی است که مستقیماً با بتن در تماس قرار میگیرد.
عوامل مؤثر بر قیمت قالببندی غیر فولادی
نوع قالب
- چوبی
- پلیوود
- پلاستیکی
ارتفاع اجرا
با افزایش ارتفاع، هزینه داربست و مهاربندی افزایش مییابد.
پیچیدگی سازه
سازههای دارای شکستگی، انحنا یا اشکال خاص هزینه قالببندی بیشتری دارند.
تعداد دفعات استفاده
قالبهای با قابلیت استفاده مجدد هزینه تمامشده پروژه را کاهش میدهند.
نکات مهم متره قالببندی غیر فولادی
هنگام متره باید موارد زیر بررسی شود:
- سطح تماس بتن و قالب
- محل اجرای قالب
- ارتفاع قالببندی
- نوع سازه
- شرایط باز و بسته کردن قالب
- هزینه مهاربندی و پشتبندها
مزایای قالببندی غیر فولادی
- وزن کمتر نسبت به قالب فلزی
- حمل و نقل آسان
- اجرای سریع
- مناسب پروژههای کوچک و متوسط
- سرمایه اولیه کمتر
تفاوت قالببندی غیر فولادی و قالببندی فولادی
| قالببندی غیر فولادی | قالببندی فولادی |
|---|---|
| وزن کمتر | وزن بیشتر |
| هزینه اولیه کمتر | هزینه اولیه بالاتر |
| مناسب پروژههای کوچک | مناسب پروژههای بزرگ |
| عمر مفید کمتر | عمر مفید بیشتر |
| حمل آسانتر | مقاومت بیشتر |
کاربردهای فصل قالببندی غیر فولادی
این فصل در پروژههای زیر کاربرد فراوانی دارد:
- ساختمانهای مسکونی
- مجتمعهای تجاری
- ویلاها
- پروژههای عمرانی متوسط
- دیوارهای بتنی
- فونداسیونها و سقفهای بتنی
جمعبندی
فصل فهرست بها ۱۴۰۵ قالببندی غیر فولادی یکی از بخشهای مهم عملیات بتنی است که شامل اجرای قالبهای چوبی، پلیوود و پلاستیکی برای فونداسیون، ستون، تیر، دیوار و سقف میشود. آشنایی با ردیفهای این فصل و نحوه متره آنها باعث میشود برآورد هزینههای پروژه با دقت بیشتری انجام شده و مدیریت مالی پروژه بهبود یابد.
استفاده از قالب مناسب، رعایت اصول اجرایی و بهرهگیری از فهرست بهای بهروز، نقش مهمی در افزایش کیفیت سازه و کاهش هزینههای اجرایی خواهد داشت.